Ortoklas

Ortoklas je tektosilikat koji spada u grupu alkalijskih feldspata. Naziv je dobio iz grčkih riječi ortos (pravi) i kalais (kalanje). Tvrdoća po Mohsovoj skali mu je 6, staklastog je sjaja, koristi se kao drago kamenje, u porculanskoj, staklarskoj i keramičkoj industriji.

Kemizam

K[AlSi3O8]

Detalji

Ortoklas (N)

Detalji

Ortoklas u položaju tame (N+)

Detalji

Ortoklas u položaju maksimalne rasvjete (N+)

Detalji

Mirmekitno proraštanje ortoklasa s kvarcom (N)

Detalji

Mirmekitno proraštanje ortoklasa s kvarcom (N+)

Detalji

Optička svojstva

Kristalni sustav i klasa

monoklinski, 2/m

Habitus minerala

pločast, stupast

Oblik i habitus presjeka

najčešće nepravilan, rijeđe četverostran, stupast

Kalavost

dobra po {001}

slaba po {010}

u presjecima okomitim na os a kut između kalavosti po {001} i {010} iznosi 90°

nesavršena po {110}

murčisonitna kalavost - strma ploha lučenja (801) čije pukotine na plohi (010) s pukotinama kalavosti prema {001} zatvaraju kut od 73°

Agregat

-

Indeksi loma

umjeren 

nx = 1,514 – 1,526

ny = 1,518 – 1,530

nz = 1,521 – 1,533

Reljef

nizak, negativan

Osnovna boja

bezbojan

Pleokroizam

-

Pseudoapsorpcija

-

Dvolom

nz - nx = 0,005 – 0,008

nizak

Interferencijske boje

siva 1. reda

Sraslaci

karlovarski sraslaci

bavenski sraslaci - kod izduženih kristala s jasnim (021) šavom, pri čemu pukotine kalavosti po {001} i {010} jednog pojedinca odgovaraju pukotinama kalavosti {010} i {001} drugog 

Optički karakter

negativan

Kut optičkih osi 2V

između 40° i 85°ali obično nije veći od 70°, kut od 40° je granični za raspoznavanje ortoklasa i sanidina

Tip potamnjenja

paralelno - u svim presjecima paralelnim s osi b (i paralelnim (001)) prema pukotinama kalavosti po {010}

koso - u presjeku paralelnom s (010) kut potamnjenja prema pukotinama kalavosti smjerom {001} iznosi 5 - 12°

Alteracije

podložan trošenju

prelaz u kaolinit, sericit uz izlučivanje kvarca - pod utjecajem hidrotermalnih otopine kreće od središta zrna

Tip stijene

kiseli i neutralni intruzivi - granit, sijenit

pegmatiti - mikroklin prorašten kvarcom - klinasto pismo

metamorfne stijena

klastiti - pješčenjaci, arkoze

Optičke anomalije

-

Mikroskopski slični minerali

sanidin - dolazi u efuzivima, bistar

Prepoznatljivost

nizak negativan reljef, u presjecima okomitim na os a kut kalavosti između {001} i {010} je točno 90°

Druga karakteristična svojstva

mutan od alteracija, ne pokazuje polisintetsko sraštanje
Detalji